ΣΕΛΙΔΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. 100 ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΝΗΜΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΙΝΑΠΛΗ ΚΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΣΤΗ ΜΕΣΣΟΥΝΗ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΩΝ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΘΕΛΟΥΣΙΑ ΕΛΛΗΝΟΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ

Ο συγγραφέας του βιβλίου Τάσος Γιοβανούδης γεννήθηκε στη Μεσσούνη, από προσφυγική οικογένεια, που είχε εγκατασταθεί εκεί με την εθελούσια ελληνοβουλγαρική ανταλλαγή πληθυσμών, προερχόμενη από το Σιναπλή της Ανατολικής Ρωμυλίας. Από μικρό παιδί είχε την τύχη να γευτεί τις αφηγήσεις των προσφύγων συγχωριανών του για την ξακουστή τους πατρίδα και να μυηθεί στον θησαυρό των μνημών τους. Αλλά όχι μόνον, αφού αξιοποιώντας προφορικές μαρτυρίες, ιστορικά αρχεία και φωτογραφικά τεκμήρια, καταγράφει σύνολη την ιστορία των χρονικών ορίων που σημάδεψαν τη ζωή των Μεσσουνιωτών στη νέα τους πατρίδα.
Με πρώτο αυτό της αναγκαστικής εξόδου των 350 περίπου οικογενειών του Σιναπλή το 1924, το οποίο του δίνει την αφορμή, αφ’ ενός καταγράφοντας μνήμες και αφ’ ετέρου ταξιδεύοντας στο σημερινό Σινάποβο, να «φιλοτεχνήσει» με ακρίβεια το ιστορικό του αποτύπωμα: τις κατοικίες των συγχωριανών των γονιών του, το τοπίο με τα δάση και τα ρυάκια του, τις αγροτικές ασχολίες, τις εκκλησίες και το πανηγύρι «τ’ς Αντριάδας», την ενδυμασία, τις συνήθειες, τα ήθη και τα έθιμα στις μεγάλες γιορτές, τους γάμους-χαρές και τις βαφτίσεις, σύνολη την εκεί καθημερινότητά τους.
Δεύτερο, αυτό της εγκατάστασης των προσφυγικών οικογενειών από το Σιναπλή στη Μεσσούνη, τη φιλοξενία και τη στήριξη που τους παρείχαν οι μουσουλμάνοι κάτοικοι του χωριού, τη δημιουργία των βασικών υποδομών του οικισμού τους, του δημοτικού σχολείου και της εκκλησίας τους, τις αγροτικές και επαγγελματικές τους ασχολίες, τα πανηγύρια, τους χορούς και τους γάμους, τις ώρες της σχόλης στα καφενεία για τους άντρες και στα νυχτέρια για τις γυναίκες του χωριού, τα μασάλια και τις ιστορίες τους.
Με τρίτο όριο αυτό της μετάβασης της Μεσσούνης και των κατοίκων της, τη δεκαετία του ΄60, από την εποχή της σκληρής και αγωνιώδους επιβίωσης στον νέο τους τόπο, στην ευημερία, τη μερική αστικοποίηση και τον εξευρωπαϊσμό, με εκμηχάνιση της αγροτικής παραγωγής, νεόκτιστα πλέον σπίτια με ύδρευση και αποχέτευση, ευρωπαϊκά ρούχα για όλους και μοντέρνους χορ