ΤΑ «ΒΑΛΚΑΝΙΑ» ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ: ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΟΣ ΟΡΟΥ

Ποι­ες είναι οι συν­δη­λώ­σεις του όρου «Βαλ­κά­νια» στη νε­ο­ελ­λη­νι­κή κουλ­τού­ρα; Ποια είναι η (φα­ντα­σι­α­κή ή μη) σχέ­ση Ελ­λά­δας – Βαλ­κα­νί­ων; Πό­σο κο­ντά ή μα­κριά από τη Δύ­ση βρί­σκο­νται τα Βαλ­κά­νια και η Ελ­λά­δα; Αξι­ο­ποι­ώ­ντας υλι­κό από την εγ­χώ­ρια λο­γο­τε­χνι­κή πα­ρα­γω­γή, αλ­λά και από έτε­ρα γραμ­μα­τει­α­κά είδη από τις απαρ­χές του 19ου αιώ­να μέ­χρι και την πρώ­τη δε­κα­ε­τία του 21ου αιώ­να, το πα­ρόν έρ­γο επι­χει­ρεί να απα­ντή­σει, με­τα­ξύ άλ­λων, στα ανω­τέ­ρω ερω­τή­μα­τα. Πο­λύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από μια απλή δι­ε­ρεύ­νη­ση των απο­τυ­πώ­σε­ων του βαλ­κα­νι­κού χώ­ρου στο νε­ο­ελ­λη­νι­κό φα­ντα­σι­α­κό, το ανά χεί­ρας βι­βλίο φι­λο­δο­ξεί να ανα­δεί­ξει τα ση­μεία – το­μές του νε­ο­ελ­λη­νι­κού λό­γου για τη Βαλ­κα­νι­κή και τους λα­ούς της, όπως επί­σης και τις ιστο­ρι­κο­πο­λι­τι­κές συν­θή­κες που γέν­νη­σαν, δι­α­μόρ­φω­σαν και πα­γί­ω­σαν τους λό­γους αυτούς. Πα­ράλ­λη­λα, η με­λέ­τη δι­ε­ρευ­νά τα κυ­ρί­αρ­χα ιδε­ο­λο­γή­μα­τα στο νε­ο­ελ­λη­νι­κό φα­ντα­σι­α­κό (σε πο­λι­τι­σμι­κό, πο­λι­τι­κό, κοι­νω­νι­κό, ακό­μα δε και οικο­νο­μι­κό επί­πε­δο), μέ­σω των οποί­ων στα­δι­α­κά δι­α­μορ­φώ­θη­κε μια δι­α­κρι­τή αυτο­ει­κό­να: η ιε­ράρ­χη­ση του ελ­λη­νι­κού χώ­ρου ως ανώ­τε­ρου από τον βαλ­κα­νι­κό. Εξε­τά­ζο­ντας τη λο­γο­τε­χνι­κή πα­ρα­γω­γή που εγ­γρά­φε­ται σε κρί­σι­μες φά­σεις της σύγ­χρο­νης νε­ο­ελ­λη­νι­κής και, ευρύ­τε­ρα, βαλ­κα­νι­κής ιστο­ρί­ας – όπως η Οθω­μα­νι­κή κα­τάρ­ρευ­ση, η εγκα­θί­δρυ­ση του βαλ­κα­νι­κού υπαρ­κτού σο­σι­α­λι­σμού, αλ­λά και η ρευ­στή σύγ­χρο­νη με­τα­κομ­μου­νι­στι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα – η με­λέ­τη επι­χει­ρεί να προσ­δι­ο­ρί­σει όψεις της φα­ντα­σι­α­κής πρόσ­λη­ψης του βαλ­κα­νι­κού χώ­ρου στη νε­ο­ελ­λη­νι­κή σκέ­ψη.